Nasjonalmuseet

Onsdag 4. mars blir det konsert med Herborg Kråkevik og TrondheimSolistene i Nasjonalmuseet. Konserten markerer lanseringa av albumet og songboka «Vi vandrar saman» – eit prosjekt der Kråkevik, i samarbeid med museet, har fordjupa seg i samlinga og sett saman kjende norske songar med sentrale verk frå norsk biletkunst.

Utgivinga omfattar både ei ny plateinnspeling med TrondheimSolistene, ein konsertserie og ei praktbok der måleri, songtekstar og notar står side om side. Prosjektet er eit samarbeid mellom museet og forlaget Samlaget.

Eit livslangt arbeid

For Herborg Kråkevik er prosjektet ei vidareføring av eit arbeid ho har stått i gjennom fleire tiår. Ho viser sjølv til det som starta med «Kråkeviks songbok» i 2000, ei utgiving som fekk brei mottaking og blei heidra av Spelemannjuryen.

Kråkevik seier:

– Det er eit kjært og livslangt arbeid for meg, å tørka støv av gamle skattar og gje dei nytt liv.

Då «Kråkeviks songbok» kom ut i 2000, skreiv Spelemannjuryen: «Aldri har vel den norske songskatten blitt tolka på ein finare måte» og utnemnde henne til Årets Spellemann. Samarbeidet med Nasjonalmuseet kan lesast som ei forlenging av dette formidlingsprosjektet: å hente fram etablerte verk og plassere dei inn i nye samanhengar.

Ei praktbok over norsk kulturarv

«Vi vandrar saman» er utforma som ei praktbok der kjende norske måleri er sette saman med songtekstar og notar. Ambisjonen er å vise den norske kulturarven på nytt og personleg vis. Boka er gitt ut i samarbeid mellom Samlaget og Nasjonalmuseet.

Det eldste måleriet i boka er «Fra Stalheim» frå 1849 av I.C. Dahl. Det nyaste er Marianne Heske sitt «Prosjekt Gjerdeløa» frå 1980–81. Songutvalet spenner over eit endå større tidsspenn: frå mellomalderballaden «Jeg lagde meg så silde» til «Liten fuggel» frå 2012 av Vamp.

Bilete og song blir knytte saman av tekstar skrivne av Kråkevik sjølv. Alle songane er utstyrte med notar, noko som forteller at prosjektet ikkje berre er ei kunstbok, men òg eit praktisk songhefte – ei oppmoding til aktiv bruk.

Nye perspektiv på kunst og musikk

Direktør ved Nasjonalmuseet, Ingrid Røynesdal, peikar på korleis prosjektet opnar nye inngangar til eit etablert repertoar.

Røynesdal seier:

– Det er inspirerande at ein av våre mest folkekjære artistar igjen omfamnar norsk kulturarv på sin personlege måte. Det gir nye perspektiver til både kunst og musikk, som mange allereie har eit nært forhold til.

Ho understrekar òg museet sitt formidlingsoppdrag:

– Vi jobbar alltid for at kunst generelt skal vere aktuelt på så mange arenaer som mogleg. At Nasjonalmuseet, Samlaget og Herborg Kråkevik går saman om dette prosjektet er noko vi set høgt.

Her blir prosjektet plassert inn i ein større institusjonell samanheng: museet si rolle er ikkje berre å forvalte samlinga, men å aktivere henne i nye kontekstar – i dette tilfellet gjennom song, konsert og bok.

Fellesskap i ei uroleg tid

Forlagssjef Håkon Kolmannskog i Samlaget løftar fram fellesskapsdimensjonen i prosjektet. Han seier:

– I ei tid prega av uro og polarisering treng vi prosjekt som dette – som knyter oss til kunst- og kulturhistoria vår, og som minner oss om krafta i songen, i fellesskapet og i forteljingane våre.

Kolmannskog les med andre ord prosjektet inn i ein samtidskontekst prega av uro. Gjennom å setje song og biletkunst saman, blir kulturarven presentert som eit samlande element.

Under konserten i Nasjonalmuseet vil TrondheimSolistene omgi Kråkevik sine eldre songar med moderne arrangement. Desse er skrivne av Tormod Tvete Vik, Helge Lilletvedt, Tove Kragset og Kjetil Bjerkestrand.

Albumet er gitt ut av Herborg Kråkevik og TrondheimSolistene. Konserten fungerer slik både som lansering og som ei vidare tolking av materialet – der eldre songar får nye klanglege rammer i møte med eit samtidsensemble.

Ein allsidig kulturformidlar

Herborg Kråkevik (f. 1973) har gjennom fleire tiår markert seg som songar, skodespelar og tekstforfattar. Ho vaks opp i Jondal og bur no i Viborg i Danmark.

Ho relanserte «Juleroser» i 2015 og fornya då sjangeren for dei litterære julehefta. I tillegg til å vere redaktør for «Juleroser», har ho arbeidd som skodespelar, tekstforfattar, komikar og artist, med fleire plateutgivingar, filmar, teaterproduksjonar, musikalar og sceneshow bak seg.

Med «Vi vandrar saman» går ho på nytt inn i den norske kulturarven – denne gongen i tett dialog med Nasjonalmuseet si samling. Prosjektet samlar måleri frå 1800-talet og fram til seinmodernismen, og songar frå mellomalderen til vår eiga samtid. Slik blir song og biletkunst stilte side om side, i eit format som både er konsert, album og bok. Slik inviterer dei publikum til å lese, sjå og synge.

‍